Фарзи Айн

БИСМИЛЛОҲИР РАҲМОНИР РАҲИМ

БИНОИ МУСУЛМОНӢ

• Калимаи шаҳодат гуфтан аст, ки «Ашҳаду алло илоҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан ъабдуҳу ва расулуҳу».
• Панҷ вақт намоз гузоридан аст.
• Рӯзаи моҳи шарифи рамазон доштан аст.
• Закоти мол додан аст.
• Тавофи хонаи Каъба кардан аст ҳар киро қудрат ва тавоноӣ бошад, мар зод ва роҳила.

ШАШ КАЛИМАИ ДИНӢ

• Калимаи тайиба гуфтан аст, ки «Ло илоҳа иллаллоҳу Муҳаммаду-р-расулуллоҳ».
• Калимаи шаҳодат гуфтан аст, ки «Ашҳаду алло илоҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммада ъабдуҳу ва расулуҳу».
• Калимаи тавҳид гуфтан аст, ки «Ашҳаду алло илоҳа иллаллоҳу ваҳдаҳу ло шарика лаҳу лаҳул мулку ва лаҳул ҳамд юҳйӣ ва юмит ва ҳува ҳайю лоямут биядиҳил хайр ва ҳува ъало кулли шайин қадир».
• Калимаи тамҷид гуфтан аст, ки «Субҳоналлоҳи вал ҳамду лиллоҳи ва ло илоҳа иллаллоҳу валлоҳу акбар, ло ҳавла вало қуввата илло биллоҳил ъалийил ъазим, мошо аллоҳу кона ва мо лам яшаъ, лам якун».
• Калимаи истиғфор гуфтан аст, ки «Астағфируллоҳ, астағфируллоҳи таъоло мин кулли замбин азнабтуҳу ъамдан, ва хатоан сирран, ва ъало ниятан ва атубу илайҳи миназзамбиллазӣ аъламу ва миназзамбиллазӣ ло аълам иннака анта ъалломул ғуюб».
• Калимаи радди куфр гуфтан аст, ки «Аллоҳумма инни аъузу бика мин ан ушрика бика шайан ва ана аъламу вастағфирука, лимо ло аълам, иннака анта ъалломул ғуюб ва сатторул ъуюб ва ғаффоруззунуб, ва кашшофул қулуб, ло ҳавла ва ло қуввата илло биллоҳил ъалийил ъазим, мошо аллоҳу кона ва мо лам яшаъ лам якун».

1. ТАЪРИФИ ИМОН

2. ИМОНИ МУҶМАЛ

3. ИМОНИ МУФАССАЛ

4. ИМОНИ МУХТАСАР

МАЪРИФАТИ ПАРВАРДИГОР

Барои мӯъминон зарур аст, Аллоҳ Таъолоро ба даҳ сифат шиносанд, ки ҳашти он субутиҳӣ ва дуи он салбист.

• Илм – яъне Аллоҳ Таъоло доност бар ҳама ашё.
• Қудрат – яъне Аллоҳ Таъоло тавоност ба чизе, ки хохад аз кардан ва нокардан.
• Ҳаёт – яъне Аллоҳ Таъоло зинда аст азалан ва абадан.
• Самъ – яъне Аллоҳ Таъоло шунавост на ба гуш.
• Басар – яъне Аллоҳ Таъоло биност на ба чашм.
• Калом – яъне Аллоҳ Таъоло гӯёст на бар забон.
• Ирода – яъне Аллоҳ Таъоло соҳиби ирода аст ва соҳиби ихтиёр аст. Ҳар чӣ хост шуд ва ҳар чӣ нахост нашуд.
• Таквин – яъне Аллоҳ Таъоло набударо пайдо кунанда аст.

Ва он дуе, ки салбист:

• Аллоҳ Таъоло якка ва ягона аст бе шарик, бе мисл ва бе монанд аст.
• Аллоҳ Таъоло пок аст аз ҷамиъи ъайбҳо ва нуқсонҳо.

СЕ ВАҲДАТИ ЗАРУРИЁТИ ДИН

• Ваҳдат дар холиқият – яъне Аллоҳ Таъоло холиқи кулли ашёст, ғайри ӯ холиқи дигаре нест.
• Ваҳдат дар маъбудият – яъне Аллоҳ Таъоло лоиқи ибодат ва парастиш аст, ғайр аз вай маъбуди дигаре нест.
• Ваҳдат дар воҷибул вуҷуд – яъне Аллоҳ Таъоло воҷибул вуҷуд аст, ҳастии ӯ аз зоти худи ӯст ғайре дахл надорад ин сифат дар ғайри Аллоҳ Таъоло нест.

УСУЛИ ДИН

Шарҳи он:

• Тавҳид – яъне Аллоҳ Таъолоро донистан ва ягона эътиқод кардан.
• Ъадл – яъне ба худ ростӣ карданаст.
• Имомат – яъне кори охиратро аз кори дунё муқаддам доштан аст.
• Нубуват – яъне ҳазрати Рисолатпаноҳ салаллоҳу алайҳи ва салламро пайғамбари барҳақ донистан ва ҳамаи пайғамбаронро барҳақ донистан аст.
• Амри маъруф – яъне чизе, ки Худои Таъоло амр кардаст, ба ҷо овардан аст.
• Наҳйи мункир – яъне аз он чизе, ки Худои Таъоло наҳй кардааст, дур будан аст.
• Тавалло – яъне дӯстони Худои Таъолоро дӯст доштан аст.
• Табарро – яъне душмани Худои Таъолоро душман донистан аст.

ҚОИДАҲОИ ТАҲОРАТ ВА НАМОЗ

Пайғамбаромон Муҳаммади Мустафо салаллоҳу алайҳи ва саллам фармудаанд: «Ад-дину ан назофату».

Яъне дин покизагист.

Дини Ислом дили мардумро аз ҳамаи иллатҳои шайтонӣ, разолат ва ҷаҳолат пок сохта, инсони ҳақиқии поквиҷдонро ба камол мерасодад. Дар зимни таълимоти Ислом покизагии тан низ ҷои асосиро ишғол мекунад. Покизагӣ боиси тандурустӣ буда, тани дуруст, ақли дуруст сабаби саодати ҳар ду дунё буда, покии қалб аз комилии ақл ҳосил мешавад. Агар бадан чиркин ва нопок бошад, дил хира шуда аз маъноҳои олии рӯҳонӣ баҳра намеёбад.

Пайғамбаромон Муҳаммади Мустафо салаллоҳу алайҳи ва саллам фармудаанд:

БАЁНИ ФАРЗҲОИ ТАҲОРАТ

Дар таҳорат 5 фарз аст, агар ришдор бошад:

• Рӯйро шустан аз дамидани мӯй пешонӣ то зери манаҳ ва аз ин нармии гӯш то он нармии гӯш.
• Ҳар ду дастро шустан бо ҳамроҳии оринҷ.
• Ҳар ду пойро шустан бо ҳамроҳии буҷул.
• Масҳ кашидан чаҳоряки сар.
• Масқ кашидан риш, агар риш ғафс бошаду зери он об надарояд.

БАЁНИ СУННАТҲОИ ТАҲОРАТ

Дар таҳорат сездаҳ суннат аст:

• Бисмиллоҳир раҳмонир раҳим гуфтан.
• Шустани ду даст бо банди даст.
• Мисвок кардан (бо шоткаи дандоншӯӣ ҳам ҷоиз аст).
• Шустани даҳон бо се каф оби нав.
• Шустани бинӣ инчунин.
• Хилол кардани риш.
• Шустани ҳар узв се бор.
• Масқ кашидани кулли сар як бор.
• Хилол кардани ангуштон.
• Масҳ кашидани гӯшҳо бо оби боқимондаи сар.
• Ният.
• Тартиб.
• Пай дар пай шустани аъзо.

БАЁНИ МУСТАҲАБОТИ ТАҲОРАТ

Дар таҳорат ду мустаҳаб аст:

• Ибтидо кардан аз тарафи рост.
• Масҳ кашидани гардан.

БАЁНИ МАКРУҲОТИ ТАҲОРАТ

Дар таҳорат ҳафт макруҳот ҳаст:

• Об дар даҳону бинӣ кардан бо кафи чап.
• Об бар рӯй сахт задан.
• Аврати худро назар кардан.
• Балғам ва ба монанди балғам андохтан дар об.
• Сухан гуфтан дар мақоми истинҷо.
• Бо дасти рост афшондани бинӣ.
• Ба тарафи қибла истинҷо кардан.

БАЁНИ ШИКАНАНДАҲОИ ТАҲОРАТ

Шиканандаҳои таҳорат нӯҳ аст:

• Он чизе, ки мебарояд аз пасу пеш агар чанде ҷорӣ ҳам набошад.
• Он чизе, ки мебарояд аз ғайри пасу пеш агар ҷорӣ шавад, мисли хуне, ки мебарояд аз дасту по ва ғайра, баъд аз задани сӯзан ва монанди сӯзан.
• Қай кардани хуни тунук, агар сурх шавад ба он оби даҳон, аммо агар зард шавад таҳоратро намешиканад.
• Қайи ғайри хуни тунук, агар пур кунад даҳонро. Аммо балғам таҳоратро намешиканад.
• Хоби такязада.
• Беҳушӣ.
• Девонагӣ.
• Хандаи қаҳйаҳаи болиғ дар намоз.
• Рӯ ба рӯ шудани аврати зан аврати мардро дар ҳолате, ки бараҳна бошад ва мунташир бошад аврати мард.

ТАРТИБИ ТАҲОРАТ КАРДАН

Касе, ки намоз ё Қуръон хонданро ирода кунад, бар вай таҳорат гирифтан лозим аст. Ду махраҷро бо кулӯх пок карда, мустаҳаб кунад. Мустаҳаб ин, баъди бо кулӯх пок кардан, бо об махраҷро мешӯяд, ва мегӯяд: «Ният кардам таҳорат созам то намоз бар ман мубоҳ (раво) гардад».

Баъд аз мустаҳаб ба таҳорат шурӯъ мекунад:

«Бисмиллоҳир раҳмонир раҳим» гуфта, дастҳояшро се бор мешӯяд ва ангуштонашро хилол мекунад.

Ба даҳонаш се бор об гирифта, бо ду ангуштонаш тарафҳои чапу рости даҳонашро хилол мекунад. Мисвок кунад афзал аст. Мисвок суннати пайғамбарамон Муҳаммади Мустафо салаллоҳу алайҳи ва саллам буд, 14 хосият дорад. Мисвок аз чӯби талх бояд бошад, асбоби дандоншӯиро ҳам ба ҷои мисвок ба кор бурдан мумкин аст ва инро мегӯяд:

Ба биниаш се маротиба ба муболиға (яъне, обро то димоғаш кашад) об гирад ва инро мегӯяд: «Валҳамду лиллоҳи ъало динил илом».

Се маротиба рӯяшро мешӯяд ва калимаи тайиба ва шаҳодатро мегӯяд: «Ло илоҳа иллаллоҳу Муҳаммадур расулуллоҳ. Ашҳаду алло илоҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан ъабдуҳу ва расулуҳу».

Ду дасташро бо ҳамроҳии оринҷ се маротиба мешӯяд, дар вақти ба дасти рост об рехтан «Ал – Қодир» ва ба дасти чап об рехтан «Ан – Нозир» мегӯяд.

Об гирифта бирезад, бо кафи дастҳояш сарашро молида масҳ кашида, бо ангуштонашро ба ду ҷониби гардан мекашад.

Пойҳояшро (аз пои рост сар карда) бо буҷудак се маротиба бишӯяд ва инро мегӯяд: «Аллоҳумма саббит қадамайни ъало сиротин мустақим».

КАЛИМАҲОИ АЗОН

Намозхон бояд пеш аз намоз хондан азон гӯяд. Азон шиори ислом аст.

Аллоҳу акбар – 4 маротиба.

Ашҳаду алло илоҳа иллаллоҳ – 2 маротиба

Ашҳаду анна Муҳаммадур расулуллоҳ – 2 маротиба

Ҳайя ъалас салоҳ – 2 маротиба

Ҳайя ъалал фалоҳ – 2 маротиба

Аллоҳу акбар – 2 маротиба

Ло илоҳа иллаллоҳ – 1 маротиба

Муаззин дар вақти азон гуфтан, ҳангоми «Ҳайя ъалас салоҳ» рӯяшро ба тарафи рост ва ҳангоми «Ҳайя ъалал фалоҳ» рӯяшро ба тарафи чап гардонад. Дар намози бомдод, баъди «Ҳайя ъалал фалоҳ» ду маротиба «Ассалоту хайрун минаннавм», яъне намоз бехтар аст аз хоб гӯяд.

Шунавандаи азон он чӣ муаззин гӯяд, такрор кунад ва дар вақти шунидани «Ҳайя ъалас салоҳ» ва «Ҳайя ъалал фалоҳ» гуяд: «Ло ҳавла ва ло қуввата илло биллоҳил ъалийил ъазим». Муаззим ва шунавандаи азон баъди азон ин дуъоро хонад.

ДУОЪИ БАЪДИ АЗОН

«Аллоҳума рабба ҳозиҳид – даъвати томмати вассалотил қоимати оти Муҳаммаданил василата вал фазилати ва дараҷатаррафиъата вабъасҳу мақома маҳмуданаллизӣ ваъаттаҳу варзуқно шафоъатаҳу явмал қиёмаҳ, иннака ло тухлифул миъод.»

ТАКБИР ИҚОМАТ

Такбир худи азон аст, фақат тезтар гуфта мешавад. Баъд аз «Ҳайя ъалал фалоҳ», ду маротиба «Қад қомасти – с - салот»- ро зиёд карда мешавад. Такбир пеш аз оғози намози фарз гуфта мешавад.

БАЁНИ ФАРОИЗИ НАМОЗ

Дар намоз 12 фарзи муттафақунъалайҳаст:

• Оби пок.
• Ҷои пок.
• Ҷомаи пок ва покии бадан.
• Шинохтани вақт.
• Рӯй ба сӯи қибла кардан.
• Ният.
• Такбири таҳрима.
• Қиём.
• Қироат.
• Рукӯъ.
• Саҷда кардан.
• Қаъдаи охир миқдори ташаҳҳуд хондан.

БАЁНИ ВОҶИБОТИ ЪОМ ДАР НАМОЗ

• Лафзи Аллоҳу акбар гуфтан аст дар такбири таҳрима.
• Қаъдаи аввал.
• Аттаҳиёт хондан дар қаъда.
• Ором гирифтан дар рукӯъ ва суҷуд.
• Овардани ҳар фарз дар мавзеаш.
• Овардани ҳар воҷиб дар мавзеаш.
• Хориҷ шудани намозхон аз намоз бо лафзи «Ассалому ъалайкум ва раҳматуллоҳ»

БАЁНИ ВОҶИБОТИ ХОС ДАР НАМОЗ

• Таъин кардани ду ракъати аввал барои қироат.
• Таъини сураи фотиҳа дар ду ракъати аввал.
• Фотиҳа як маротиба хондан.
• Замми сура бар фотиҳа камаш миқдори як ояти дароз ё се ояти кӯтоҳ.
• Тақдими фотиҳа бар сура.
• Дуъои қунут хондан дар витри воҷиб.
• Дар баландӣ баланд хондан.
• Дар пастӣ паст хондан.
• Сукут кардани муқтадӣ дар вақти қироати имом.
• Мутобиъат кардани муқтадӣ имомашро.
• Саҷдаи тиловат бар имом ва мунфарид.
• Такбироти ъидайн.
• Такбироти рукӯъи ъидайн.
• Саҷдаи саҳв бар имом ва мунфарид.

БАЁНИ СУННАТҲОИ ЪОМ ДАР НАМОЗ

• Бардоштани ду даст дар таҳрима.
• Бардоштани ду даст дар таркиби қунут.
• Бардоштани ду даст дар такбироти идайн.
• Парешон кардани ангуштон дар вақти бардоштан.
• Субҳонакаллоҳумаро хондан.
• Ниҳодани дасти рост бар болои дасти чап.
• Такбирҳои интиқолот, яъне такбирҳое, ки онҳоро гуфта аз як рукн ба рукни дигари намоз мегузаранд.
• «Субҳона раббиял ъазим» гуфтан дар рукӯъ.
• Гирифтани зону дар вақти рукӯъ бо ду даст.
• Парешон кардани ангуштон дар рукӯъ.
• Қавма, яъне қоматро рост кардан баъди рукӯъ ва баъд аз он саҷда кардан.
• Ҷалса, яъне ором гирифтан бийни ду саҷда.
• Саҷда кардан бар ҳафт яъзо, яъне ба пешонию бинӣ ва ба ду зону ва ба ду даст ва пой.
• «Субҳона раббиял ъало» гуфтан дар саҷда се бор.
• Салавот хондан бар расуллуллоҳ баъди аттаҳиёт.
• Аллоҳумағфирлӣ хондан.
• Салом додан бар рост ва бар чап.

БАЁНИ СУННАТҲОИ ХОС ДАР НАМОЗ

• Такбирҳоро баланд гуфтани омом.
• Наздик бурдани муқтадӣ такбирашро ба такбири омом.
• Мутобиъат кардани муқтадӣ имомашро, дар ҳар феъли имом.
• «Аъузу биллоҳи минаш шайтонир раҷим» гуфтан.
• Баъд гуфтани «Бисмиллоҳир раҳмонир раҳим» гуфтан.
• Баъди тамом шудани алҳамд (сураи Фотиҳа) барои имом ва танҳогузор, хоҳ дар намози баланд бошад ё паст «Омин» гуфта оҳиста, ки дигаре нашунавад.
• «Самиъаллоҳу ли ман ҳамидаҳ» гуфтани имом ва «Раббано лакал ҳамд» гуфтани муқтадӣ. Аммо танҳогузор ҳар дуро мегӯяд.
• Хобондани пои чап ва нишастан бар болои ӯ ва истода кардани пои рост дар болои ӯ ва истода кардани пои рост дар қаъда барои мардон, аммо занон дар вақти нишастан ду пои худро аз ҷонии рост мебароранд.

БАЁНИ МУФСИДОТИ НАМОЗ

• Сухан гуфтан ба сухани одамиён.
• Ханда кардан дар даруни намоз.
• Амали бисёр, яъне амале, ки мӯҳтоҷ ба ду даст бошад.
• Тарк кардани яке аз фарзҳо бе узр агарчанде, ки бошад бе ихтиёри намозхон.
• Худро ҳадас расонидан.

РАКАЪАТҲОИ НАМОЗИ ШАБОНАРӮЗӢ

• Бомдод – 2 ракаъат суннат, 2 ракаъат фарз.
• Пешин – 4 ракаъат суннат, 4 ракаъат фарз. 2 ракаъат суннат.
• Ъаср – 4 ракаъат фарз.
• Шом – 3 ракаъат фарз, 2 ракаъат суннат.
• Хуфтан – 4 ракаъат фарз, 2 ракаъат суннат, 3 ракаъат витри воҷиб.

ВАҚТҲОИ НАМОЗ

Вақти намози бомдод аз дамидани субҳи содиқ, то баромадани офтоб.

Вақти намози пешин баргаштани офтоб аз нуқтаи қиём, аз гаштани соя то расидани сояи ҳар чиз дучанди ҳамон чиз ва то даромадани вақти намози ъаср.

Вақти намози ъаср аз қазо шудани намози пешин, то фурӯ рафтани офтоб тахминан ду соат пеш аз вақти намози шом хонда мешадвад.

Вақти намози шом аз фурӯ рафтани офтоб то ғоиб шудани шафақи сурх.

Вақти намози хуфтан баъд аз ғоиб шудани шафақи сурх то дамидани субҳ, то даромадани намози бомдод хонда мешавад.

Вақти намози витри воҷиб ҳам ҳамин аст (мисли намози хуфтан).

ТАРТИБИ НАМОЗ ХОНДАН

Баъд аз таҳорат бо ҷомаи пок дар ҷои пок истода, рӯй ба тарафи қибла карда ният кунад: «Ният кардам бигузорам... (ду се, чор) ракаъат... (суннати, фарзи витри) намози... (бомдод, пешин, аср, шом, хуфтан) вақте ки дар ман аст, рӯй овардам ба қибла, қиблаи ман ба ҷиҳати Қаъба (агар ба имом иқтидо кунад, «иқтидо кардам ба имоми ҳозир истода» гӯяд) холисаллиллоҳи таъоло».

ТАКБИРИ ТАҲРИМА

Баъд, Аллоҳу акбар гуфта сари нарангушти ду дасташро ба нармии гӯш мерасонад, (занҳо даруни каф ба тарафи қибла карда, ду дастро баробари китф бардоранд) ин амалро аз ин сабаб такбири таҳрима гӯянд, ки эътиборан аз ин такбир гап задан, таъом хӯрдан ва ғайра ҳаром гардад.

ҚИЁМ

Дасти ростро ба болои дасти чап дар зери ноф монад ва ду чашмашро ба саҷдагоҳ дӯхта истад. Занҳо ду дастро бар болои сина монанд. Ин ҳолатро қиём номанд.

Огоҳ:

Намозхон бояд дар қиём назар ба саҷдагоҳи худ кунад. Дар рукӯъ назар ба ангуштони пои худ дар саҷда назар ба нармии бинии худ кунад, чашмашро напӯшад, ки макрӯҳ аст. Дар қаъда назар ба сандуқи синаи худ кунад. Пайғамбарамон Муҳаммади Мустафо саллаллоҳу ъалайҳи ва саллам дар ҳадиси шарифи худ фармудаанд:

Ибодат кунед Аллоҳ Таъолоро ҳамчуноне, ки мебинед, ӯро пас агар набинед, Ӯ мебинад шуморо.

Дар қиём аввал сано бихонад.

САНО

«Субҳонакаллоҳумма ва биҳамдика ва табора касмука ва таъоло ҷадука ва ло илоҳа ғайрук». Баъд «Аъузу биллоҳи минаш шайтонир раҷим, Бисмиллоҳу раҳмону раҳим» гуфта, сураи фотиҳаро бихонад.

СУРАИ ФОТИҲА

Баъдан яке аз сураҳоро бихонад, масалан сураи Аср.

СУРАИ ЪАСР

Баъдан Аллоҳу акбар гӯяд.

РУКӮЪ

Хам шуда бо ду даст сарҳои зонуяшро бо ангуштон гирад, чуноне, ки миёни ангуштон кушода бошад, тахтапушташро ба сараш баробар кунад ва се маротиба «Субҳона раббиял ъазим» гуяд. Аз ин рукӯъ «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» – «Рабанно лакал ҳамд» гуяд. Агар худи имом бошад, «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ» гӯяд.

САҶДА

Боз Аллоҳу акбар гуфта, ба саҷда равад. Ду зону, ду даст, бинӣ ва пешониро ба замин монад. Ду пой (қадам) – ро рост монда, кӯшиш кунад, ки сари ангуштонаш ба сӯи қибла бошанд. Шикамашро аз ронаш дур ва ковок гирад, аммо занон шикамро ба рон бичаспонанд, дар саҷда се маротиба «Субҳона раббиял аъло» гуяд, баъд «Аллоҳу Акбар» гуфта бишинад, як нафас хомӯш ва ором нишаста, боз ба тартиби боло гузашта саҷда кунад. Бо саҷдаи дуввум як ракаъат намоз мешавад. Аз саҷдаи дуввум «Аллоҳу акбар» гуфта, рост шавад ва дар қиём бо-одобона истода, аввал сураи фотиҳа ва яке аз сураҳоро бихонад.

СУРАИ КАВСАР

Баъд рукӯъ ва саҷда карда, дар ин ракаъат нахезад, балки нишаста, дар қаъда ташаҳҳуд бихонад.

ҚАЪДА

Одоби қаъда (нишастан) ин аст. Пои чапро паҳн карда, ба болои ӯ бинишинад ва пои росташро бимонад ба ин тариқ, ки сари ангушноташ бар замин бошаду суми пой ба боло. Ду дасташро ба болои рон бимонад, дастҳо бояд баробари зону бошанд. Аммо занҳо дар болои дунбаи чап нишаста, ду пойро аз ҷониби рост мебароранд. Дар ин ҳолат ташаҳҳуд мехонанд.

ТАШАҲҲУД

Агар намоз ду ракаъатӣ бошад, баъд аз ташаҳҳуд салавот ва дуъо мехонад.

САЛАВОТ

ДУО

Баъд ба тарафи рост сарашро гардонида, чуноне, ки китфашро бинад, «Ассалому ъалайкум ва раҳматуллоҳ» гӯяд ва ба тарафи чапаш ҳам ҳамин хел салом дода барояд.

Агар намоз чор ракаъатӣ бошад, дар қаъдаи ракаъати дуюм фақат ташаҳҳудро хонда, Аллоҳу акбар гӯён аз ҷояш бархеадва рост шуда, дар тартиби боло гузашта сураи фотиҳа хонад. Агар ин намоз намози фарз бошад (монанди фарзи пешин, аср ва хуфтан) баъд аз сураи фотиҳа дигар сура намехонад (мисли суннати пешин, ҷумъа ва таровиҳ) дигар сура низ бихонад. Баъди рукӯъ ва ду саҷда бархезад ва рост шуда, сураи фотиҳа ва дигар сура хонда (дар суннатҳо) ё нохонда (дар фарзҳо) рукӯъ ва ду саҷда кунад. Баъд аз саҷдаи дуюм нишаста, ташаҳҳуд, салавот ва дуо хонда, ба ду тараф салом диҳад.

Дар намози се ракаъата, дар фарзи шом баъд аз ташаҳҳуди ракаъати дуюм рост шуда, сураи фотиҳаро сирран хонад, рукӯъ ва ду саҷда карда, нишаста ба ҳамаи мазкуроти боло намозро тамом кунад. Дар витри воҷиби хуфтан дар ракаъати саввум сураи фотиҳа ва дигар сура хонда, мисли такбири таҳрима «Аллоҳу акбар» гӯён сари нарангуштро ба нармии гӯш бирасонад ва боодобона истода, дуоъи қунутро бихонад.

ДУОЪИ ҚУНУТ

Баъд мисли дигар намозҳо рукӯъ ва ду саҷда карда, ду қаъда ташаҳҳуду салавоту дуъо, ҳамаашро хонда, ба ду тараф салом дода, аз намоз барояд.

Бенамозӣ гуноҳи калон буда, дар охират азоби сахт дорад. Аз бенамоз ҳеҷ хайрот дар назди Аллоҳ қабул намешавад. Имони бенамоз даъвои бедалел аст, бояд ки ҳар як мусулмон панҷ вақт намозро дар вақташ ба ҷо оварад.

ДУО ВА ТАСБИҲОТИ БАЪДИ НАМОЗ

Ҳар як намозхон баъд аз намоз инро бояд гуяд:

• Астағфируллоҳ, астағфируллоҳ, астағфируллоҳ. Аллоҳумма антас-салом ва минкас-салом. Таборакта раббано ва таъолайта ё зал ҷалоли вал икром.
• Субҳоналлоҳ (33-маротиба), Алҳамдулиллоҳ (33-маротиба) Аллоҳу акбар (33-маротиба), калимаи тавҳид (1 маротиба).

Ҳар кас тасбиҳот ва калимаи тавҳидро баъди намоз бихонад, боиси фавоиди динию дунявӣ хоҳад шуд. Дар охир ин дуъоро гӯяд: «Аллоҳумма тақаббал минно салотано ва тазарруъано ва тахашшуъано ваъфу анно мин ҷамиъи нуҷсонтиҳо ва тақсиротиҳо ва туб ъалайно ё мавлоно иннака антаттаввобур раҳим, бираҳматика ё арҳамарроҳимин».

ДУЪОИ ХАЙР

АЗ СУРАҲОИ ҚУРЪОНИ КАРИМ - СУРАИ ФОТИҲА

СУРАИ АСР

СУРАИ ФИЛ

СУРАИ ҚУРАЙШ

СУРАИ МОЪУН

СУРАИ КАВСАР

СУРАИ КОФИРУН

СУРАИ НАСР

СУРАИ МАСАД

СУРАИ ИХЛОС

СУРАИ ФАЛАҚ

СУРАИ НОС

ОЯТАЛКУРСӢ

ДУОИ ХАТМИ ҚИРОАТ

ДУЪОИ БАЪДИ ҚИРОАТ

АМАЛҲОИ МАШРӮЪ ВА ҒАЙРИ МАШРӮЪ

Амалҳои машрӯъ 5 – то ва ғайри машрӯъ 3 – то мебошанд.

ФАРЗ

Он чизест, ки собит шудааст ба далели қатъӣ ва шубҳае дар ҳамон далел нест. Ҳукми фарз савоб аст ба сабаби кардан, иқоб аст ба сабаби тарк кардан ва куфр аст ба сабаби инкор (рад) кардан. Амали фарз мисли намоз хондан, руза доштан ҳаҷҷи Байтуллоҳ кардан, закоти мол додан, амри маъруфу наҳйи мункар кардан.

ВОҶИБ

Он чизест, ки собит шудааст ба далели гумоне, ки ҳаст шубҳае дар ҳамон далел. Ҳукми воҷиб савоб аст ба сабаби кардан аз рӯи амали фарз ва иқоб аст ба сабаби тарк кардан ва адами (набудани) куфр аст ба сабаби инкор (рад) кардан. Амали воҷиб мисли намози витр, дуоъи қунут, намозҳои ид, садақаи фитр, қурбонӣ кардан.

СУННАТ

Қавл, амал ва иқрори пайғамбарамон салаллоҳу ъалайҳи ва саллам аст ва он чизест, пайғамбарамон (с) дар ҳамаи ҳаёти худ, тарк кардан, як ё ду маротиба. Ҳукми суннат савоб аст ба сабаби кардан ва иқоб аст ба сабаби қасдан тарк кардан. Амали суннат мисли риш мондан, мисвок кардан.

МУСТАҲАБ

Он чизест, ки пайғамбарамон (с) дар ҳамаи ҳаёти худ онро як ё ду маротиба кардаанд ва дуст доштаанд онро аҳли салаф. Ҳукми мустаҳаб савоб аст ба сабаби кардан ва адами (набудани) иқоб аст ба сабаби тарк кардан. Амали мустаҳаб ибтидои ҳар корро аз рост сар кардан, масҳи гардан кашидан, намозҳои нафлии пеш аз ъаср ва пеш аз хуфтан, рӯзаи нафл, садақаи нафл.

МУБОҲ

Он чизест, ки мухайяр гузошта шудааст, бандаро байни кардан ва нокардани амал. Амали мубоҳ мисли зиёда хӯрдан барои зарурат ва ё зиёда хоб кардан.

НАМУДҲОИ ФАРЗ ВА СУННАТ

Фарз ду хел мешавад: фарзи ъайн ва фарзи кифоя.

• Фарзи ъайн он чизест, ки то худи банда ба ҷо наорад, аз гарданаш соқит намешавад. Мисли намоз хондан.
• Фарзи кифоя он чизест, ки як кас ба ҷо оварад аз дигарон соқит мешавад. Мисли намози ҷаноза ва ҷавоби салом.

Суннат ду хел мешавад: суннати муаккада ва суннати мустаҳабба.

• Суннати муаккада он чизест, ки пайғамбарамон (с) тарк накардаанд. Мисли суннатҳои намози бомдод, пешин, шом ва хуфтан.
• Суннати мустаҳабба он чизест, ки пайғамбарамон (с) дар ҳаёти худ як ё ду маротиба кардаанд. Мисли суннати намози аср ва чаҳор ракаъат суннати пеш аз намози хуфтан.

ҲАРОМ

Он чизест, ки манъ карда шудааст, бо далели қатъӣ. Ҳукми амали ҳаром ба сабаби тарк кардан савоб аст ва кардани он гуноҳи кабира аст. Ҳалол шуморидани ҳаром куфр аст, инчунин аксаш. Амали ҳаром мисли арақ нӯшидан, зино кардан, падару модаронро норизогӣ кардан.

МАКРӮҲ

Он чизест, ки қабеҳ шуморида шудааст кардани он. Ҳукми макрӯҳ савоб аст ба сабаби тарк кардани ва итоб аст ба сабаби кардан. Амали макрӯҳ мисли дар вақтҳои тулӯъ, қиём ва ғуруби офтоб намоз гузоридан, бо дасти рост бинӣ афшонидан, дар мақоми истинҷо сухан гуфтан.

МУФСИД

Он чизест, ки ба сабаби кардани он намоз фасид шавад. Амали муфсид мисли дар намоз каломи дунёӣ задан, дар ҳолати рӯзадорӣ хӯрдан, ошомидан.

ФАРЗИ ХИЛОФИЯ

Фарзи хилофия панҷ аст:

• Тартиб
• Ором гирифтан дар рукӯъ ва дар суҷуд.
• Қавма.
• Ҷалса.
• Баромадани намозхон аз намоз бо феъли худаш.

Соҳибтартиб он шахсе мебошад, ки дар ҳамаи ҳаёти худ ягон маротиба, ло ақал дар як сол як маротиба намози худро қазо накарда бошад, илло аз соҳибтартибӣ мебарояд.

ВАҚТҲОИ ҲАРОМ ВА МАКРӮҲ

Дар ин се вақт хондани ҳар навъ намоз макрӯҳ аст:

• Пас аз намози фаҷр то тулӯи офтоб.
• Даҳ ва понздаҳ дақиқа қабл аз завол ва баъди он.
• Пас аз фарзи намози аср то ғуруби офтоб.

Дар вақтҳои мазкур хондани намози ҷаноза ва саҷдаи тиловат ҷоиз аст.

САҶДАИ САҲВ

Ҳар гоҳ, ки таъхири фарз ва ё як воҷибе аз намоз ба фаромушӣ тарк гардад ва дар намоз ёд ояд, барои ҷабри нуқсони он намоз дар қаъдаи охир пас аз аттаҳиёт ба тарафи рост салом карда ба ҷой овардани ду саҷда воҷиб аст, инро саҷдаи саҳв (фаромушӣ) мегӯянд. Ин ду саҷдаро ба ҷо оварда, дубора аттаҳиёт, дуруд ва дуъо хонда, баъд ба ҳарду ҷониб салом диҳад. Мисли дар намоз дар қаъдаи аввал нанишаста, ба қиём рост шавад, ё аттаҳиётро дар қаъдатайн нахонад, замми сура накунад, ё дуъони қунут нахонад ва ғайра. Агар яке аз воҷибот фаромуш шавад ва ин ду саҷдаро аст. Агар саҷдаи саҳв фаромуш шавад, пас аз салом ба ёдаш ояд, ягон амале накарда бошад, сухан аз каломе накарда бошад, то ин вақт рӯ ба қибла бошад, агар чӣ пас аз салом дер гузошта бошад ҳам саҷдаи саҳв кунад дуруст бошад. Ва пас аз саҷдаи саҳв аттаҳиёт, салавот ва дуъо хонда ба ду тараф салом диҳад. Ба ду ё зиёда тарки воҷиб ҳам, як саҷдаи саҳв кифоя аст.

САҶДАИ ТИЛОВАТ

Дар Қуръони карим 14 оят аст, ки ба тиловати он як саҷда воҷиб мешавад. Ин саҷдаро саҷдаи тиловат мегуянд. Дар қиём истода «Аллоҳу акбар» гуфта, ба саҷда равад ва се бор «Субҳона раббиял ъало» гуфта, як сачда ба ҷо орад ва «Аллоҳу акбар» гуфта аз саҷда бихезад.

НАМОЗИ ҶУМЪА

Намози ҷумъа мисли намози панҷгона фарз аст. Лекин бар аҳолии деҳот ва қишлоқ фарз нест. Вақти намози ҷумъа ҳамон вақт намози пешин аст. Дар ҷумъа 10 ракаъат намоз аст: 4 ракаъат суннат, 2 ракаъат фарз, 4 ракаъат суннат.

НИЯТИ НАМОЗИ ҶУМЪА

НИЯТИ НАМОЗИ ИДИ РАМАЗОН

ТАКБИРИ ТАШРИҚ

Ин такбирро аз рӯзи ъарафа, яъне як рӯз пеш аз иди қурбон аз намози бомдод сар карда, то рӯзи чаҳоруми ид, то намози ъаср баъди ҳар фарз мехонад, ки 23 такбир мешавад. Амали такбири ташриқ воҷиб аст.

НИЯТИ НАМОЗИ ҶАНОЗА

Инро гуфта, баъд ба ду тараф салом дода, аз намоз мебарояд.

Агар мурда писараки норасида бошад, ин дуъоро бихонад:

Агар мурда духтараки норасида бошад, ин дуъоро бихонад:

ТАСБЕҲИ РАМАЗОН

ЧИЛ ФАРЗ

ФАРОИЗИ РӮЗА

Дар рӯза се фарз аст:

• Ният
• Нахурдан ва наошомидан аз субҳи содиқ то фурӯ рафтани офтоб
• Тарки ҷимоъ кардан аз субҳи содиқ то фурӯ рафтани офтоб

НИЯТИ РӮЗАИ РАМАЗОН

НИЯТИ РӮЗА КУШОДАН

ФАРОИЗИ ЗАКОТ

Шароити фарз шудани закон ҳафт аст:

• Ҳуррият – яъне озод будан.
• Балоғат
• Оқил
• Ислом
• Нисоб
• Гузаштани сол
• Ғайр аз қарз соҳиби мол будан

МАСОРИФИ ЗАКОТ

• Фақир – яъне шахсест, ки ӯро мол асту кам аз нисоб.
• Мискин – яъне шахсест, ки ӯро чизе нест.
• Омили закот – яъне ҷамъкунандаи закот.
• Мукотаб – яъне ғуломе, ки барои озод кардани худ кор карда истодааст.
• Мадюн – яъне шахсест, ки аз ватанаш дур афтодааст ва бо худ чизе надорад.

ТАНБЕҲ

Касе, ки закот надиҳад, намози ӯ қабул намешавад ва моли ӯ бар ӯ ҳалол намешавад ва агар садақа ва хайрот кунад, қабул намешавад. Риваят кардааст Абӯ Ҳурайра разияллоҳу ъанҳу аз Пайғамбарамон Муҳаммади Мустафо (с), касе ки Парвардигор ӯро мол диҳад, вале закоташро адо накунад фардо рӯзи қиёмат сӯхта мешавад бо ҳамон мол рӯи ӯро ва ду паҳлӯи ӯро ва пушти ӯро ва ҳар вақто, ки хунук шавад боз такрор карда мешавад ҳамон азобро.

ФАРОИЗИ ҒУСЛ

• Шустани даҳон.
• Шустани бини.
• Шустани тамоми бадан.

НИЯТИ ҒУСЛ

Навайту ан ағтасила ғуслан минал ҷанобати рафан лил ҳадаси истибоҳатан лиссалоти ва таҳоратан лил бадани ва тақаррубан миналлоҳи таъоло Аллоҳу акбар.

АМАЛҲОИ СОЛЕҲ

Ҳар шахсе, ки номи Худои таъолоро шунавад, «Ҷалла ҷалолаҳу гӯяд».

Ҳар шахсе, ки номи пайамбарамон Муҳаммад Мустафоро шунавад, «саллаллоҳу ъалайҳи ва саллам» гӯяд.

Ҳар шахс пеш аз таъом хӯрдан «Бисмиллоҳир раҳмонир раҳим» гӯяд. Баъд аз таъом хӯрдан «Алҳамду лиллоҳи раббил ъоламин» гӯяд.

ДУЪОИ БАЪДИ ТАОМ

«Алҳамду лиллоҳиллазӣ атъамано ва сақоно ва ҷаъалано минал муслимин.»

Дуъое, ки дастшӯй барои шахси обрез мегӯяд: «Таҳаракаллоҳу мин ҷамиъи зунубика». Ва шахси обрез ин дуъоро мегӯяд: «Ва лака мисли золика».

Агар шахсе атса занад, ин дуъоро гӯяд: «Ярҳамукаллоҳ».

Агар шахсеро хамёза ояд бо пушти се ангушти дасти чапаш даҳонашро пӯшида гӯяд: «Астағфируллоҳ».

Дар вақти вохӯрӣ гӯяд: «Ассалому ъалайкум ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ».

Дар вақти даст диҳӣ гӯяд: «Яғфируллоҳи лано ва лакум». Дар вақти ирода ва ё ваъда кардан гӯяд: «Иншоаллоҳу таъоло».

Дар вақти хайру хуш гӯяд: «Фи амониллоҳи таъоло».

Калимаи афсӯс. Агар шахсе вафоти бародари мӯъминашро шунавад гӯяд: «Инно лиллоҳи ва инно илайҳи роҷиъун».

Дар вақти тобутро бардоштан гӯяд: «Бисмиллоҳир раҳмонир раҳим».

Дуъое, ки ба хок суф карда ба қабр мерезанд: «Минҳо халақнокум ва фиҳо нуъидукум, ва минҳо нухриҷукум торатан ухро».

АГАР ПУРСАНД, КИ...

АФЗАЛИ ДУЪО

«Раббано отино фид–дунё ҳасанатан ва фил охирати ҳасанатан ва қино ъазобан нор.»